Luister naar de diensten

Diensten

  1. 23-09 10:00 MK ds M. Visser
  2. 30-09 10:00 MK ds M. Visser m.m.v. Con Amore
  3. 07-10 10:00 MK ds M. Visser m.m.v. Recreation
  4. 14-10 10:00 MK ds L. Rasser (Amsterdam)
  5. 21-10 10:00 DK ds M. Visser

Kerkradio

U bent hier: Home - Onze kerk - Dorpskerk - Luidklok

De luidklok van de Dorpskerk

Een toren zonder klok is als een mens zonder hart. Eeuwenlang waren de kerkklokken een belangrijk communicatie voor de bewoners van dorp, stad en streek. Elke dag werd elke mis met klokgelui aangekondigd en later, na de hervorming, luidt de klok elke zondag om de gelovigen ter kerke te roepen. Ook bij kerkelijke uitvaarten en trouwerijen wordt de klok nog geluid. Bij ‘clocke geclep’ werden ’s zondags de huwelijksafkondigingen gedaan. De klok had ook een maatschappelijke waarschuwingsfunctie. Bij brand, storm, wateroverlast en ander gevaar werd de bevolking gewaarschuwd en opgeroepen te komen helpen. Op vaste tijden van de dag werd de klok ook geluid bijvoorbeeld om 12.00 uur om de schafttijd aan te geven.
De luidklok van de Dorpskerk is al heel oud en stamt uit 1464. Het jaartal is duidelijk leesbaar en is één van de oudste klokken van Kennemerland. Hij is gegoten door Steven Buitendijk, één van de beroemdste klokkengieters in zijn tijd. Tijdens opgravingen bij de toren zijn brandsporen aangetroffen. Hieruit kan worden afgeleid dat de klok, zoals zo vaak gebeurde, ter plekke is gegoten.

De klok was, even als de kerk, gewijd aan Sint Laurentius en zijn naam was op de klok aangebracht. Maar helaas, de protestanten uit die tijd vonden dat te rooms en hebben de naam weggevijld. De mooie en belangrijke tekst die in de bovenrand van de klok werd aangebracht,  is nog aanwezig en luidt:

                      “Om die hoctiden te vieren
                        en swaer tempest van weren
                        en doden te bescreiden
                       sel men mi luden sonder beiden”.

                       ‘anno Dmi MCCCCLXIIII
                        Steven Butendiic me fecit’.

In hedendaags Nederlands vertaald: “Om de hoogtijdagen te vieren en in geval van noodweer en om de doden te beklagen zal men mij luiden zonder dralen”. ’In het jaar des Heren 1464 maakte Steven Buitendijk mij’.

De klok is aan de bovenkant prachtig versierd met een rand van eikenbladeren. Hij is gemaakt van brons en weegt 900 kg, heeft een middellijn van 112 cm en een hoogte van circa 110 cm.
De klok heeft heel wat meegemaakt. In 1585 naar beneden gestort door een blikseminslag. De klokkenstoel was in 1884 en 1927 zo gammel dat de klok niet geluid mocht worden. Maar in 1932 werd de klokkenstoel gerepareerd en kreeg de klok een nieuwe klepel. De oude klepel, 25 kg, rust op de tweede torenzolder. Het ergste moest trouwens nog komen. De Tweede Wereldoorlog woedde in 1942 in alle hevigheid. De Duitse oorlogsindustrie kampte met een grootgebrek aan grondstoffen en daarom besloten de Duitse bezetters dat alle klokken uit de kerktorens gehaald moesten worden. In Duitsland moesten de klokken worden omgesmolten, teneinde er oorlogstuig van te maken. Ook de Heemskerkse klok moest eraan geloven. Op 1 april 1943 werd de klok, buitenom, naar beneden gehaald. De Duitsers bleken bereid een deel van de klokken voorlopig in Nederland te houden. Deze klokken hadden bij een inventarisatie in 1937-38 het predikaat ‘M’ gekregen. Zij waren van een grote cultuurhistorische waarde. Ook onze klok behoorde daartoe. In 1944 besloten de Duitsers toch ook deze klokken naar Duitsland te transporteren. De klokken werden op een binnenvaartschip geladen en over het IJsselmeer richting Duitsland vervoerd. Maar het schip liep vast bij Urk, sloeg lek en zonk. Na de oorlog is het schip gelicht en kwamen de klokken weer boven water. Zo kwam ook onze luidklok op 23 maart 1946 op zijn eeuwenoude plaats weer terug. Met het luiden van de 58 slagen van het Angelus werd de wonderbaarlijke terugkomst van de oude klok feestelijk  gevierd.

Bron: Heemskring 24, A.J. de Vries: De oude toren van Heemskerk.

  • Contact

    Postadres PKN Heemskerk
    Vrijburglaan 2
    1962 VA Heemskerk
  • In en rondom de kerk

    Trouwen? Dopen? Een Uitvaart?
  • Schrijf je in voor de nieuwsbrief